Điện Thần Việt tôn thờ chư tướng thần
Sinh ra là Tướng chết đi thành thần
Thế, Ân, Thanh, Trí, Phú, Vỹ, Hai, Hưng, Nam
Ngàn năm sau ghi nhớ gương anh hào.
Trúc Lâm Lê An Bình sưu khảo; Trúc Lâm Nguyễn Việt Phúc Lộc hiệu đính
(trích Thần Việt Điện tức Tân U Linh Việt Điện)
5/ Thần tướng Phạm Văn Phú (1929 - 1975)
Thần tướng Phạm Văn Phú
...
Sau khi lực lượng Quân Đoàn 2 triệt
thoái khỏi Nha Trang, 1 giờ 45 trưa ngày 2 tháng 4/1975, Thiếu
Tướng Phạm Văn Phú và vài sĩ quan thân tín đã bay đến ngọn đồi
"Lầu Ông Hoàng" để chờ Thiếu Tướng Nguyễn Văn Hiếu -- Tư Lệnh Phó
Quân Đoàn 3 -- tới nhận bàn giao phần lãnh thổ cuối cùng của Quân
Khu 2 được lệnh sát nhập vào Quân Khu 3. Vào giờ phút đó, quanh
Tướng Phú chỉ có: Đại Tá Đức --nguyên Phụ Tá Tư Lệnh Quân Đoàn 2
đặc trách lực lượng diện địa; Thiếu Tá Vinh, chánh văn phòng;
Thiếu Tá Hóa, sĩ quan tùy viên, và Thiếu Tá Phạm Huấn, sĩ quan
Báo chí. Chính tại đây, Tướng Phú đã có quyết định tự sát, nhưng
Đại Tá Đức đã kịp thời cản ông. Theo lời kể của Thiếu Tá Phạm
Huấn, vào lúc 2 giờ 12 phút cùng ngày, Thiếu Tá Hóa tới trình cho
Tướng Phú là trực thăng của Tướng Hiếu sắp đáp xuống. Khi đó,
Thiếu Tá Huấn đứng gần Tướng Phú, thấy đôi mắt Tướng Phú như muốn
tóe lửa. Và sau khi Thiếu Tá Hóa quay gót, Tướng Phú vất điếu
thuốc lá đang cầm trên tay xuống đất. Rất nhanh, ông rút khẩu súng
ngắn nòng ra khỏi vỏ. Nhưng tiếng hét thất thanh của Đại Tá Đức:
"Thiếu Tướng". Khẩu súng trên tay Tướng Phú bị gạt bắn xuống đất.
Sự việc này xảy ra quá bất ngờ...
Giữa tháng 4/1975, Tướng Phú
lâm bệnh, vào điều trị tại Tổng Y Viện Cộng Hòa. Ngày 15 tháng
4/1975, Đại Tá Phạm Văn Chung, cựu Lữ Đoàn Trưởng Lữ Đoàn 369
Thủy Quân Lục Chiến, nguyên tỉnh trưởng kiêm tiểu khu trưởng Quảng
Nam, đã vào thăm Tướng Trưởng và Tướng Phú đang nằm dưỡng bệnh.
Chính trong lần thăm này, Đại Tá Chung đã nghe Tướng Phú trăn
trối, và kể lại như sau:
Rời phòng Trung Tướng Trưởng,
tôi (Đại Tá Chung) qua phòng kế bên cạnh là phòng của Thiếu
Tướng Phú, cũng đang nằm dưỡng bệnh kế đó. Bước vào phòng tôi thấy
Thiếu Tướng Phú đứng dậy ngay và bắt tay tôi bằng một giọng hằn
học, tức tối:
"Anh Chung, anh từng hành quân với tôi đã lâu..."
Nói đến đây Thiếu Tướng Phú ôm tôi và khóc tiếp với giọng nghẹn ngào, tức tối:
"...mà đêm qua, Tổng
Thống Thiệu lên đài nói chuyện và đổ tội cho các tướng lãnh là hèn
nhát bỏ chạy. Anh cứ về hỏi Trung Tướng Trưởng xem, trong buổi
họp hôm trước, có cả Trung Tướng của anh nữa đấy, tôi đã xin Tổng
Thống cho tôi giữ Pleiku bằng mọi giá, Tổng Thống không chịu,
bắt tôi phải rút... có cả Đại Tướng Viên và Đại Tướng Khiêm nghe
nữa mà bây giờ Tổng Thống nói chuyện với toàn dân đổ tội cho chúng
tôi, thật cái nhục này tôi không biết tỏ cùng ai, không biết
đồng bào có hiểu không, chỉ có cách chết mới hết nhục".
Tôi (Đại Tá Chung) không khỏi
ngậm ngùi thương xót chia xẻ nỗi oan ức của một vị đàn anh đáng
kính như Thiếu Tướng Phú, nên tôi hết lời an ủi và khuyên Thiếu
Tướng hãy bình tỉnh và nên tĩnh dưỡng.
Đó là lần cuối cùng Đại Tá Chung gặp Tướng Phú. Sáng ngày 29
tháng 4/1975, tại căn nhà riêng ở đường Gia Long, chờ khi vợ và các
con rời nhà để đi về phía Trường Đua Phú Thọ tìm cách di tản,
Tướng Phú đã uống một liều thuốc cực mạnh tự tử. Người em trai của
bà Phú sau khi biết tin này đã chạy tới vào cho bà biết. Cả gia
đình quay về. Theo lời kể của con trai Tướng Phú, đã vượt biên
sang Mỹ, những giờ cuối của Tướng Phú được ghi nhận như sau: Nhờ
có các bác sĩ Pháp gần nhà giúp đỡ, Tướng Phú được đưa vào bệnh
viện Grall để cấp cứu. Nhưng Tướng Phú mê man liên miên, mãi đến
trưa ngày 30/4/1975, ông mới tỉnh được giây lát và thều thào hỏi
người vợ đang ngồi cạnh:
- Tình hình đến đâu rồi?
Bà Phú nói:
- Tướng Dương Văn Minh ra lệnh Quân đội bỏ súng đầu hàng, và Cộng sản đã vào tới Sài Gòn!
Nghe xong Tướng Phú nhắm mắt lại và "ra đi". (tác giả Vương Hồng Anh)